Επειδη εγινε ηδη λογος για ενα θεμα πολυ σοβαρο -αυτο της προφορας- που τυγχανει να ειναι αναποσπαστο κομματι της επαγγελματικης μου δραστηριοτητας και στο οποιο εχω αφιερωσει πολυ χρονο ερευνας προκειμενου να ολοκληρωσω μια μελετη, με ολο το σεβασμο στις αποψεις των παραπανω μελων-φιλων του Φορουμ -τις οποιες και διαβασα προσεκτικα- θα ηθελα να κανω τις εξης συντομες επισημανσεις!
1. Εφοσον η ξενογλωσση λεξη χρησιμοποιειται στην ελληνικη, προφερεται οσο το δυνατον πλησιεστερα στην αρχικη, χωρις ωστοσο κατι τετοιο να εναντιωνεται στους γλωσσολογικους μας κανονες.
π.χ.: 'Ρόλεξ' αντι του 'Ρόουλεξ'
αλλα ''Οντ(ε)μάρ Πιγκέ'' και οχι ''Οντεμάρς Πιγκέ(τ)'' (εσφαλμενη αποδοση!)
και ακομη 'Ζενίθ' (κατοπιν παραφθορας - καθιερωμενη αποδοση απο την περιοδο της αρχα'ι'ζουσας καθαρευουσας, μετα την αναγνωση των λατινικων χαρακτηρων 'ΤΗ' ως 'Θ'), αντι του ορθοτερου 'Ζενίτ'
Ωστοσο, σε μια συζητηση στην εκαστοτε ξενογλωσση, προκειμενου να αποδοσουμε σωστα, ωφειλουμε να προφερουμε συμφωνα προς αυτην
π.χ. σπέshαλ και οχι 'σπέσι-αλ'
Φυσικα, μια τετοια αποδοση στην ελληνικη και εξεζητημενη θεωρειται και αδοκιμη! Αλλωστε, προκειμενου να προφερει κανεις συμφωνα με τη ριζα της λεξης, θα πρεπει να γνωριζει σχετικα με την προφορα ολου εκεινου του πληθους των ξενων λεξεων που εχουμε δανειστει και οι οποιες προερχονται οχι απο μια, αλλα απο διαφορετικες γλωσσες... Κατι τετοιο ειναι σαφως φυση αδυνατον! Ας μην αγνοουμε, οτι το ιδιο συμβαινει αντιστοιχα και στην περιπτωση των ελληνικων λεξεων, προκειμενου να ενταχθουν σε μια αλλη γλωσσα (π.χ. η λεξη 'ωμεγα')
2. Οσον αφορα στα αντιδανεια (λεξεις ελληνικης αρχης που επεστρεψαν στη γλωσσα μας σε ξενικη μορφη) -αναλογα την περιπτωση- αλλοτε προφερονται ως εχουν (π.χ. 'οτομάτικ') και αλλοτε ελληνιστι (π.χ. 'Ομέγα')
3. Καποιες λεξεις -παλι αναλογα την περιπτωση- καθιερωνονται με βαση την αρχικη προφορα (π.χ. 'Ρεβί Τομέν'), καποιες αλλες συμφωνα με την αγγλικη (π.χ. Α'Ι'-ΝΤΑΜΠΛΓΙΟΥ-ΣΙ), η ως διεθνισμοι (π.χ. 'Καρτχιέ'), ενω καποιες μπορουν να παρουσιαζουν διπλοτυπια (π.χ. '' 'Εμπελ' και Εμπέλ'', 'Σιν' και 'Ζιν' - με τους πρωτους τυπους να ειναι πιο ευχρηστοι, αλλα τους δευτερους ορθοτερους, αφου ειναι συνεπεστεροι στην αρχικη προφορα)
Στις μερες μας πλεον -τις περισσοτερες των περιπτωσεων- καθιερωνεται η εκδοχη η οποια χρησιμοποιειται διεθνως (αυτο ισχυει κυριως σε επωνυμα προ'ι'οντα - π.χ. 'γκούτσι'), ή εκεινη της χωρας απο την οποια προερχεται (συνηθεστερα σε εταιριες λιγοτερο γνωστες - π.χ. 'μάιστερζινγκερ'), ενω για ονοματα που δε γνωριζουμε πως πρεπει να προφερθουν -προκειμενου να τα διαβασουμε λατινιστι και να αποδοθουν λαθος, κατι που συνεβαινε παλαιοτερα- επιλεγουμε την αγγλικη εκδοχη (π.χ. 'πόλτζοτ' - ρωσικα < 'παλιότ'), η οποια μας ειναι πιο οικεια και γι' αυτο πιο ευχρηστη.
Τελος, οσον αφορα στη γλωσσα της ωρολογοποι'ι'ας θα λεγαμε οτι αναμφισβητητα η 'βαση' ειναι η γαλλικη, τοσο λογω της ιστορικης περιοδου, οσο και της γεωγραφικης περιοχης στην οποια ελαβαν μερος οι εξελιξεις (γι' αυτο π.χ. λεμε και θα λεμε 'τουρμπιγιόν')
Πραγματι, οι περισσοτεροι οροι εχουν καθιερωθει διεθνως σε αυτην, ωστοσο κατι τετοιο -αναλογα την περιπτωση- δεν αποκλειει τη χρηση και της αντιστοιχης αγγλικης (π.χ. 'έρ σoτάν-τ' και 'τζάμ-πιν(γκ) άουερ', 'ρεζέρβ ντε μαρς' και 'πάουερ ριζέρβ' - αλλιως 'ριζέρβ ντε μαρτς' /αγγλιστι), η μονο της τελευταιας (π.χ. 'κοάξι-αλ') -αφου ως διεθνης γλωσσα, ειναι φυσικο πολλοι νεοι οροι να καθιερωνονται σε αυτην- ενω καποιες φορες, μια τετοια αποδοση για μας ειναι πιο οικεια και γι' αυτο πιο ευηχη (π.χ. 'περπέτσουαλ κάλεν-νταρ')
Εν κατακλειδι θα ελεγα οτι επιλεγουμε εκεινη την εκδοχη που μας ειναι πιο οικεια και γι' αυτο πιο ευκολη, η εκεινη που ακουσαμε και μαθαμε πρωτη!
Αλλοτε μπορει να ειναι η γαλλικη, αλλοτε παλι η αγγλικη, η γερμανικη κ.ο.κ., αναλογα την περιπτωση. Ωστοσο, σημαντικο ρολο παιζουν και τα ακουσματα της 'δευτερης γλωσσας', ή η επιρροη που ασκει η εκμαθηση της, η οποια -συνηθως- δεν ειναι αλλη απο την αγγλικη...
Φιλικα,
Watch-Collector
Υ.Γ.:
Δοθεισης της ευκαιριας του ποστ, χαιρετιζω τον κυριο Στηκα για το ωραιο αρθρο, καθως και το συγγραφεα κυριο Τακη Θεοδωροπουλο για τις πολυ σωστες και ευστοχες παρατηρησεις σχετικα με την 'Προφορα και τη Χρηση των Ξενων Λεξεων'!