Πριν δυο χρόνια περίπου, όταν αγόρασα το εν λόγο μοντέλο της Zenith, γνώριζα ότι ο πρώην ιδιοκτήτης του δεν του είχε κάνει ποτέ σέρβις. Το φόρεσα συνολικά για τρεις μέρες και έκτοτε παρέμενε ‘έγκλειστο’ μαζί με την υπόλοιπη συλλογή μέχρι να βρεθεί ο χρόνος και τα πολυπόθητα πανάκριβα εργαλεία για να μπορέσω να του κάνω σέρβις. Τα εργαλεία τα απέκτησα καιρό τώρα, ο χρόνος όμως ήταν κάτι που δεν θα βρισκόταν ποτέ παρά μόνο αν στρίμωχνα μια εξάωρη αυθαιρεσία στη ρουτίνα της ημέρας.
Βασικό δήγμα της αναγκαιότητας για σέρβις σε ένα ρολόι είναι ο παλμός του. Δεν είναι απαραίτητο να χάνει δευτερόλεπτα ή να πηγαίνει μπροστά, αυτό μπορεί να είναι θέμα ρύθμισης και όχι μόνο. Ο παλμός της μηχανής και το πώς ‘συμπεριφέρεται’ στις διάφορες θέσεις είναι ο μοναδικός μαρτυράς της υγείας μιας μηχανής, χωρίς να χρειαστεί να ελεγχθεί οπτικά κομμάτι – κομμάτι. Το συγκεκριμένο ρολόι έδειχνε στην οριζόντια θέση amplitude 170o, avance 0.4 ms και ρύθμιση –40 s/day, με αυτά τα αποτελέσματα, ο έλεγχος στις υπόλοιπες θέσεις είναι περιττός. Η Zenith El Primero σε καλή κατάσταση υγείας θα έπρεπε να έχει amplitude πάνω από 280ο.
Κατά καιρούς έχω δουλέψει αρκετούς χρονογράφους αυτόματους ή μη και θέλω να πιστεύω με επιτυχία – Valjoux, Seiko, Peregaux, Caliber 11/12, ΕΤΑ2894 – όταν όμως έρχεται η ώρα για ένα Zenith 400/405 δε μπορώ να κρύψω μικρά χαμόγελα χαράς για την ικανοποίηση που φέρνει το σέρβις μιας τέτοιας μηχανής. Όλα τα κομμάτια συναρμολογούνται με πολύ ευκολία, χωρίς εκπλήξεις από ανταλλακτικά τα οποία σε πολλές μηχανές, ιδιαίτερα σε αυτές τις ΕΤΑ, στη κυριολεξία ‘πετούν’ κατά την αποσυναρμολόγηση και ξαφνιάζουν ακόμα και έμπειρους ωρολογοποιούς που υπερεκτιμούν τις ικανότητες τους. Τρανταχτό παράδειγμα είναι λιγότερο το chrono module της Caliber 11/12, και πολύ περισσότερο αυτό της ΕΤΑ2894, το οποίο απαγορεύεται να αποσυναρμολογήσει κάποιος εκτός και αν έχει στη κατοχή του μια πολύ ειδική βάση που η ΕΤΑ προς το παρόν δεν έχει διάθεση στην αγορά.
Το φινίρισμα των κομματιών είναι έξοχο και προσεγμένο χωρίς να προσφέρει περιττές διακοσμήσεις. Η ρυθμίσεις αρκετές για να καλύψουν μελλοντικές μικροφθορές και τυχόν ‘λαθη’ παραγωγής. Σίγουρα δεν αποτελεί έκθεμα απλότητας όσον αφορά τη σχεδίαση, παραμένει όμως εδώ και 30 χρόνια πρότυπο αξιόπιστης λειτουργίας και ακρίβειας. Δεν είναι τυχαίο ότι αποτελούσε την επιλογή της Rolex για το Daytona μέχρι το 1992 και μέχρι πριν δυο χρόνια της Panerai. Στη συγκεκριμένη έκδοση της για το Daytona, η Rolex είχε μειώσει των ρυθμό των κτύπων από 36000 σε 28800 για να διατηρήσει μικρά επίπεδα φθοράς, χάνοντας όμως έδαφος (μη σημαντικό) σε ακρίβεια και ταχύτητα ρύθμισης.
Το Zentih El Primero Rainbow Flyback, προσφέρει μια ιδιαιτερότητα σε σχέση με τους άλλους μηχανισμούς. Το ‘Flyback’ υποδεικνύει τον άμεσο μηδενισμό του χρονογράφου και επανεκκίνησης του χωρίς να είναι απαραίτητο τον σταματήσει κανείς. Με άλλα λόγια το κουμπί του μηδενισμού μπορεί πατηθεί αν πάσα στιγμή εν ώρα λειτουργίας του. Κάτι τέτοιο σε άλλο χρονογράφο θα αποτελούσε καταστροφική ενέργεια και εκτός των άλλων ο κατασκευαστής έχει φροντίσει ώστε να μη μπορεί να συμβεί.
Τέλος το συγκεκριμένο ρολόι έχει κατασκευαστεί από τη Zenith περίπου 2000 φορές στην πολύχρωμη έκδοση του και άλλες 2000 περίπου φορές στη μονόχρωμη μαύρη έκδοση του. Η παραγωγή του άρχισε το 1997, σταμάτησε το 2001 και συνέχισε να πουλιέται περίπου μέχρι τα τέλη του 2002. Και τα δυο αυτά μοντέλα αποτελούν κρυφό πόθο για όλους τους συλλέκτες Zenith και όχι μόνο.
Οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες κατά την αποσυναρμολόγηση την ώρα του σέρβις.