Ο χρονογράφος είναι μια πολυπλοκότητα με την οποία μπορούμε να χρονομετρήσουμε. Στο watchmaking η πολυπλοκότητα αυτή είναι συνηθισμένη, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι εύκολη η κατασκευή της. Ο συνηθισμένος χρονογράφος, έχει 3 λειτουργίες: 1) Start, 2) Stop, 3) Reset. Με το Start ο χρονογράφος ξεκινάει να δουλεύει, με το Stop σταματάει και με το Reset μηδενίζει. Μπορούμε επίσης αν θέλουμε να ξεκινήσουμε τον χρονογράφο ( Start ), να τον παγώσουμε ( Stop ) και μετά να συνεχίσουμε να χρονομετρούμε, χωρίς να κάνουμε Reset τους δείκτες. Η εταιρεία που εφυηρε τα 2 μπουτόν του χρονογράφου, στο 2 και στο 4 και που στην ουσία διαχώρισε τις λειτουργίες start, stop και reset, ήταν η Breitling. Υπάρχουν όμως πολλών ειδών χρονογράφοι, με διαφορετικές λειτουργίες:
Α) Ο απλός χρονογράφος: Είναι ο κλασσικός χρονογράφος, ο οποίος έχει τα 2 μπουτόν ( κατα 99% στο 2 και στο 4), με ένα ή και 2 υποκαντράν για την ένδειξη των λεπτών και της ώρας και τον δείκτη των δευτερολέπτων του χρονογράφου, ο οποίος βρίσκεται στον άξονα των δεικτών των λεπτών και της ώρας. ( Δηλαδή στο κέντρο του ρολογιού ). Πολλοί μπερδεύουν τον δείκτη των δευτερολέπτων του χρονομέτρου, με τον δείκτη των δευτερολέπτων του χρονογράφου. Στο ρολόι χρονογράφος, ο δείκτης των δευτερολέπτων βρίσκεται σε υποκαντράν, είτε στο 3, είτε στο 6, είτε στο 9....!
Χρήση: 1) Μπουτόν στο 2, με το οποίο ξεκινάει ο χρονογράφος και σταματάει. Με το πάτημα αυτού του μπουτόν, ο δείκτης των δευτερολέπτων του χρονογράφου ξεκινάει να δουλεύει. Σε κάθε πλήρη περιστροφή του, ο δείκτης των λεπτών "πηδάει" στο 1 λεπτό, ή "τσουλάει" ( slide ) στο 1 λεπτό. Αυτό μας δείχνει ότι ο χρονογράφος δούλεψε για 1 λεπτό. Ομοίως και ο δείκτης των ωρών του χρονογράφου κινείται σιγά σιγά και μας δείχνει, είτε μισή ώρα ( όταν ο χρονογράφος δούλεψε για μισή ώρα ), είτε 1 ώρα, είτε 2 ώρες και πάει λέγοντας.
2) Stop που βρίσκεται στο μπουτόν στο 2. Ο χρήστης όταν θελήσει να σταματήσει να χρονομετρά, πατάει το μπουτόν στο 2 και ο χρονογράφος παγώνει. Αν πάλι επιθυμεί να συνεχίσει την χρονομετρία, ξαναπατάει το μπουτόν στο 2 και ο χρονογράφος συνεχίζει να δουλεύει.
3) Μπουτόν Reset στο 4. Το μπουτόν αυτό λειτουργεί μόνο όταν ο χρονογράφος έχει παγώσει. Με το πάτημα αυτού του μπουτόν, όλοι οι δείκτες του χρονογράφου μηδενίζουν. Προσοχή: Σε καμία περίπτωση δε πατάμε το μπουτόν στο 4, ακόμα κι αν ο χρονογράφος δεν έχει σταματήσει, για να αποφύγουμε τυχόν ζημιά στο μηχανισμό. Ποτέ δε ξέρουμε τί μπορεί να προκύψει.
Β) Χρονογράφος Flyback: Ο χρονογράφος αυτός είναι ίδιος με τον απλό χρονογράφο, με τη διαφορά ότι έχουμε την λειτουργία Restart. Δηλαδή όταν ο χρονογράφος ξεκινήσει να δουλεύει, με το πάτημα του μπουτόν στο 4, οι δείκτες του χρονογράφου μηδενίζουν και αυτόματα συνεχίζουν να χρονομετρούν απο την αρχή. Για να μηδενίσουμε ( Reset ) τον χρονογράφο, πρέπει πρώτα να παγώσουμε τον χρονογράφο και μετά να πατήσουμε το μπουτόν στο 4.
Χρήση: Start στο 2. Restart στο 4. Και Start στο 2, Stop στο 2 και Reset στο 4.
IWC Big Ingenieur Chronograph
(http://img207.imageshack.us/img207/2061/iwcbigingenieurchronogr.jpg) (http://imageshack.us/photo/my-images/207/iwcbigingenieurchronogr.jpg/)
Γ) Χρονογράφος Rattrapante : Ο χρονογράφος Rattrapante ( ή Split Seconds feature ), είναι ένας χρονογράφος ο οποίος έχει 2 δείκτες δευτερολέπτων χρονογράφου ή και 2 δείκτες λεπτών χρονογράφου. Με αυτή την πολυπλοκότητα μπορούμε να χρονομετρήσουμε 2 πράγματα: Π.χ 2 αυτοκίνητα κάνουν αγώνα ταχύτητας. Με το Start στο 2, ο χρονογράφος ξεκινάει να δουλεύει, οπότε σημαίνει και την έναρξη του αγώνα. Το 1ο Stop με το μπουτόν στο 2, παγώνει τον 1 δείκτη των δευτερολέπτων και των λεπτών και με το 2ο πάτημα, παγώνει και τον 2ο δείκτη των δευτερολέπτων και των λεπτών. Έτσι στο καντράν μας γνωρίζουμε ποιός τερμάτισε 1ος, με την βοήθεια αυτής της πολυπλοκότητας. Για να ξεχωρίζουμε τους δείκτες και να μη μπερδευόμαστε, οι δείκτες των δευτερολέπτων και των λεπτών, έχουν διαφορετικό χρώμα.
A.Lange & Sohne Double Split
(http://img88.imageshack.us/img88/91/milieupagebildmodul4040.jpg) (http://imageshack.us/photo/my-images/88/milieupagebildmodul4040.jpg/)
Επίσης αν παγώσουμε τον 1ο δείκτη των δευτερολέπτων και των λεπτών και επιθυμούμε οι ίδιοι δείκτες να ξαναακολουθήσουν τους δείκτες που είναι εν κινήσει, πατάμε το μπουτόν στο 4 και οι δείκτες που πάγωσαν, "βρίσκουν" τους δείκτες που είναι εν κινήσει.
Χρήση: Μπουτόν στο 2: Εκκίνηση και των 2 δεικτών των δευτερολέπτων. 1ο Stop: Παγώνουν οι πρώτοι δείκτες των δευτερολέπτων και των λεπτών. 2ο Stop: Παγώνουν και οι δεύτεροι δείκτες των δευτερολέπτων και των λεπτών. Reset στο 4: Αφού έχουν παγώσει όλοι οι δείκτες, με το πάτημα στο 4, όλοι οι δείκτες μηδενίζουν.
Και επίσης: Μπουτόν στο 2: Εκκίνηση και των 2 δεικτών των δευτερολέπτων. 1ο stop: Παγώνουν οι πρώτοι δείκτες των δευτερολέπτων και των λεπτών. Στην περίπτωση αυτή αν πατήσουμε το μπουτόν στο 4, οι σταματημένοι δείκτες, βρίσκουν αυτόματα τους δείκτες που βρίσκονται εν κινήσει.
Column Wheel - Vertical Clutch
Ο χρονογράφος κατα την σύμπλεξη, προκαλεί το φαινόμενο του "jump" των δευτερολέπτων, με αποτέλεσμα να μην έχουμε την μέγιστη ακρίβεια που επιθυμούμε, για τον λόγο του ότι μπορεί να χάσουμε ορισμένα χιλιοστά κατα την έναρξη. Για τον λόγο αυτό, στην Υψηλή Ωρολογοποιία, ο πιο εξελιγμένος χρονογράφος είναι ο Column Wheel με Vertical Clutch. Σ'αυτόν τον χρονογράφο, ο δείκτης κατα την έναρξη δε τραντάζεται, ούτε "πηδάει" μπροστά, με αποτέλεσμα να χάσουμε αυτά τα χιλιοστά στη χρονομετρία μας και ο λόγος είναι ότι η σύμπλεξη γίνεται κάθετα και όχι οριζόντια.
Το Start του Column Wheel με Vertical Clutch χρονογράφου, είναι κάπως πιο σκληρό απ'ότι είναι το Start του χρονογράφου με οριζόντιο συμπλέκτη. Επίσης ο χρονογράφος αυτός είναι πιο ανθεκτικός απ'ότι είναι ο κλασσικός με τον οριζόντιο συμπλέκτη.
Παρουσίαση,
Κων/νος Κιρεμιτζόγλου